ایوان پریشیچ
بیوگرافی رسمی
ایوان پریشیچ؛ بازیکنی که هر نسل از کرواسی به او احتیاج داشت
بعضی بازیکنها فقط در یک دوره خوب ظاهر میشوند و بعد کمکم از قاب اصلی فوتبال کشورشان کنار میروند. اما ایوان پریشیچ از آن دسته فوتبالیستهایی است که سالها مانده، خودش را با شرایط تازه تطبیق داده و در هر دوره، به شکلی متفاوت برای کرواسی مهم مانده است. او متولد ۲ فوریه ۱۹۸۹ در اسپلیت است، بیشتر بهعنوان وینگر چپ شناخته میشود، اما در طول سالها در نقشهای دیگری مثل وینگر راست، وینگبک و حتی مهاجم دوم هم بازی کرده است. امروز، در بهار ۲۰۲۶، او بازیکن پیاسوی آیندهوون و همچنان عضو تیم ملی کرواسی است.
برای هوادار کرواسی، پریشیچ فقط یک بازیکن قدیمی یا باتجربه نیست؛ او بخشی از حافظه جمعی فوتبال این کشور است. وقتی از فینال ۲۰۱۸، از تیم سوم جهان در ۲۰۲۲، و از بازیکنانی که بین دو نسل مهم کرواسی پل زدند حرف میزنیم، نام او ناگزیر به میان میآید. حتی در همین روزهای نزدیک به جام جهانی ۲۰۲۶ هم او هنوز در بازیهای دوستانه کرواسی حاضر بوده و تصاویر و گزارشها نامش را در ترکیب تیم ثبت کردهاند. این یعنی داستان او هنوز تمام نشده است.
نام درست بازیکن؛ Ivan Perišić
نام رسمی او Ivan Perišić است. در فارسی، بهترین شکل نوشتن آن ایوان پریشیچ است. در همه منابع اصلی، از جمله پروفایلهای آماری و باشگاهی، همین نام ثبت شده و او بهعنوان بازیکن کروات پیاسوی و تیم ملی کرواسی شناخته میشود. آوردن شکل انگلیسی نام در کنار نسخه فارسی، برای صفحهای که درباره بازیکنی با این سطح از شهرت نوشته میشود، منطقی و مفید است.
از اسپلیت تا فوتبال اروپا؛ مهاجرت زودهنگام و ساختن شخصیت حرفهای
پریشیچ از فوتبال پایه هایدوک اسپلیت شروع کرد، اما خیلی زود به فرانسه رفت و وارد سیستم جوانان سوشو شد. این تصمیم برای یک نوجوان کروات، تصمیمی ساده نبود. او زودتر از خیلیها مجبور شد از محیط آشنا جدا شود و در یک فوتبال متفاوت یاد بگیرد چطور خودش را نگه دارد. بعد از دورهای در تیم دوم سوشو و یک قرضی کوتاه، کمکم راهش را به سطح بالاتر باز کرد. این نوع مسیر معمولاً از بازیکنها شخصیت متفاوتی میسازد؛ بازیکنی که هم باید با فشار رقابتی کنار بیاید و هم خیلی زود بزرگ شود.
شهرت واقعی او در کلوب بروژ شکل گرفت؛ جایی که هم گل زد، هم آقای گل لیگ بلژیک شد و هم عنوان بهترین بازیکن فوتبال بلژیک را گرفت. همین نقطه بود که پریشیچ را از یک استعداد خوب به بازیکنی تبدیل کرد که باشگاههای بزرگتر اروپا به او نگاه جدیتری داشته باشند. این مرحله در کارنامه او بسیار مهم است، چون نشان میدهد ستارهشدنش ناگهانی نبود؛ از دل آمار، کار و استمرار درآمد.
دورتموند، ولفسبورگ، اینتر و بایرن؛ مسیر یک بازیکن کامل
پریشیچ بعد از بلژیک به بوروسیا دورتموند رفت و در همان ابتدای دهه ۲۰۱۰ وارد یکی از جذابترین پروژههای فوتبال آلمان شد. بعدتر به ولفسبورگ رفت و در آنجا هم جام گرفت. سپس نوبت به اینتر میلان رسید؛ باشگاهی که شاید مهمترین بخش از بلوغ حرفهای او در آن اتفاق افتاد. او در اینتر فقط وینگری باکیفیت نبود؛ تبدیل شد به بازیکنی که میتوانست فشار بازیهای بزرگ را تحمل کند، از نظر ذهنی تیم را جلو ببرد و در فازهای مختلف بازی مفید باشد.
بعد هم تجربه قرضی در بایرن مونیخ از راه رسید؛ تجربهای که با یک سهگانه تاریخی تمام شد. پریشیچ در بایرن بخشی از تیمی بود که لیگ، جام حذفی و لیگ قهرمانان اروپا را فتح کرد. این افتخار برای هر بازیکنی بزرگ است، اما برای او معنای خاصی داشت، چون نشان داد حتی وقتی بهعنوان ستاره اول وارد تیمی نمیشود، باز هم میتواند در بالاترین سطح اروپا اثربخش باشد. این همان چیزی است که پریشیچ را از خیلی از وینگرهای صرف جدا میکند: او بازیکنی فقط برای نمایش نبود، برای بردن هم بود.
بازگشت از سختی؛ تاتنهام، مصدومیت و بازسازی
بخش بعدی مسیرش به تاتنهام رسید؛ جایی که دوباره زیر نظر آنتونیو کونته کار کرد. اما این مرحله با یک ضربه سخت همراه شد: پارگی رباط صلیبی در سال ۲۰۲۳. برای بازیکنی در آن سن، چنین مصدومیتی گاهی به معنی تمامشدن سطح اول فوتبال است. اما پریشیچ از آن جنس بازیکنان نیست که خیلی ساده از پا بیفتد. او بعد از آن، به هایدوک اسپلیت برگشت، هرچند این بازگشت آن آرامشی را که خیلیها انتظار داشتند به همراه نداشت و در نهایت همکاریاش با باشگاه زادگاهش زودتر از آنچه تصور میشد تمام شد.
این بخش از داستان او مهم است، چون پرونده پریشیچ فقط پرونده یک ستاره موفق نیست؛ پرونده بازیکنی است که با بحران بدنی و ضربه روحی هم روبهرو شد و باز هم خودش را برگرداند. این نوع بازگشتهاست که به بازیکن وزن واقعی میدهد. خیلیها در اوج خوباند؛ مهم این است که بعد از افتادن چه میکنی. پریشیچ جواب این سؤال را در عمل داده است. این جمعبندی تحلیلی است، اما با ترتیب رویدادهای حرفهای او سازگار است.
پیاسوی؛ فصل تازه در ۳۷ سالگی
شاید برای بعضیها عجیب بود که پریشیچ بعد از آن همه تجربه، در سال ۲۰۲۴ به پیاسوی برود. اما این انتقال یکی از جالبترین بخشهای سالهای پایانی حرفهای او شد. او در هلند نهتنها بازیکنی نمادین نبود، بلکه واقعاً بازی کرد، گل زد و دوباره نشان داد هنوز میتواند در سطح بالا مفید باشد. دادههای بهروز نشان میدهد که او در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ برای پیاسوی همچنان بازی میکند و در مارس ۲۰۲۶ هم در لیگ هلند گل زده است. ترنسفرمارکت حتی در آمار فصل جاری، برای او چندین گل و حضور مداوم در ترکیب ثبت کرده است.
این موضوع خیلی مهم است. چون وقتی درباره بازیکن ۳۷ ساله حرف میزنیم، باید بین بازیکنی که فقط از اسمش زندگی میکند و بازیکنی که هنوز در زمین اثر میگذارد فرق بگذاریم. پریشیچ در این مقطع از دسته دوم است. او هنوز دقایق واقعی بازی میگیرد، در فاز هجومی آمار دارد و از نظر بدنی توانسته خودش را در حدی نگه دارد که در باشگاهی مدعی و منظم مثل پیاسوی مفید باشد. این موضوع برای بحث درباره جام جهانی ۲۰۲۶ اهمیت زیادی دارد.
پریشیچ و تیم ملی کرواسی؛ مرد مسابقات بزرگ
ایوان پریشیچ از سال ۲۰۱۱ برای تیم ملی کرواسی بازی میکند و در دادههای بهروز عمومی با ۱۵۰ بازی ملی و ۳۸ گل ثبت شده است. این عدد برای هر بازیکنی بزرگ است، اما برای بازیکنی که بیشتر وینگر بوده تا مهاجم نوک، اهمیت بیشتری پیدا میکند. او طی این سالها یکی از چهرههای ثابت کرواسی در یوروها، جامهای جهانی و لیگ ملتها بوده و در کنار نامهایی مثل مودریچ، راکیتیچ و بروزوویچ، بخشی از هویت دوره طلایی کرواسی را شکل داده است.
چیزی که پریشیچ را در تیم ملی ویژه میکند، فقط تعداد بازی نیست. او از آن بازیکنانی است که در مسابقات بزرگ، بهتر به نظر میرسد. بعضی بازیکنان در تورنمنتها محو میشوند، اما او اغلب درست در بازیهایی که فشار بیشتر است، مهمتر میشود. همین ویژگی است که باعث شده سالها بعد از آغاز دوران ملیاش، هنوز هم وقتی کرواسی به صحنه جهانی نزدیک میشود، نام او دوباره پررنگ شود. این جمعبندی تحلیلی است، اما با نوع حضورش در تورنمنتهای بزرگ کاملاً همخوانی دارد.
جام جهانی ۲۰۱۸؛ فینال و گل بزرگ
برای خیلی از هواداران، مهمترین تصویر پریشیچ در جام جهانی مربوط به فینال ۲۰۱۸ است. او در آن تورنمنت یکی از مهمترین بازیکنان کرواسی بود و در فینال برابر فرانسه هم گل زد. هرچند کرواسی در نهایت قهرمان نشد، اما آن تیم با نایبقهرمانی تاریخیاش وارد حافظه فوتبال جهان شد و پریشیچ از چهرههای اصلی آن بود. او در آن جام فقط بازیکنی پرکار نبود؛ بازیکنی بود که در بزرگترین شب هم اثر مستقیم گذاشت. این چیزی نیست که هر فوتبالیستی بتواند ادعا کند.
برای کرواسی، آن فینال بیش از یک نتیجه بود؛ نوعی اثبات هویت بود. و پریشیچ در مرکز آن هویت قرار داشت. او بازیکنی بود که هم از جناح میدوید، هم در نبردهای هوایی حاضر میشد، هم میتوانست توپ را نگه دارد و هم در لحظه مهم گل بزند. این نوع بازیکنها، ستون فقرات تورنمنتهای موفق هستند. این جمعبندی تحلیلی است، اما بهوضوح با نقش او در آن تیم سازگار است.
جام جهانی ۲۰۲۲؛ باز هم روی سکو
چهار سال بعد، در جام جهانی ۲۰۲۲، خیلیها فکر میکردند نسل طلایی کرواسی دیگر فرسوده شده است. اما کرواسی دوباره تا نیمهنهایی رفت و در پایان سوم جهان شد. پریشیچ در این تورنمنت هم عضو مهم تیم بود و بار دیگر نشان داد که در مسابقات بزرگ، هنوز میشود روی او حساب کرد. این دو سکوی جهانی، نایبقهرمانی ۲۰۱۸ و سومی ۲۰۲۲، بهتنهایی کافیاند تا بفهمیم او چه جایگاهی در تاریخ فوتبال کرواسی دارد.
آیا هنوز مهره کلیدی کرواسی است؟
اگر بخواهیم خیلی دقیق جواب بدهیم، باید بگوییم: بله، اما با تعریفی متفاوت از گذشته. پریشیچ دیگر آن وینگر ۲۸ سالهای نیست که همهچیز را با دوندگی و انفجار بدنی حل کند. اما هنوز یکی از بازیکنان مهم کرواسی است، چون تجربه، درک بازی، انعطاف و شخصیت مسابقهایاش چیزهایی نیستند که بهسادگی جایگزین شوند. شواهد تازه هم نشان میدهد که او در همین مارس ۲۰۲۶ هنوز برای کرواسی به میدان رفته و بخشی از برنامه تیم بوده است. تصاویر و گزارشهای بازی دوستانه کرواسی برابر کلمبیا و برزیل، حضور او را در ترکیب ثبت کردهاند.
این یعنی در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶، او فقط یک چهره نمادین نیست. هنوز در زمین است، هنوز بازی میکند، و هنوز در محاسبات کادر فنی کرواسی حضور دارد. پس اگر بخواهیم منصفانه بنویسیم، باید بگوییم پریشیچ هنوز یکی از مهرههای مهم کرواسی است؛ نه لزوماً تنها ستاره، نه لزوماً بازیکن ثابت بیرقیب، اما قطعاً یکی از نامهایی که حذفش از تصویر تیم، کار آسانی نیست.
جام جهانی ۲۰۲۶؛ آخرین فصل بزرگ؟
سؤال طبیعی این است: آیا ایوان پریشیچ در جام جهانی ۲۰۲۶ هم نقش مهمی خواهد داشت؟ با دادههای فعلی، پاسخ این است که این احتمال کاملاً جدی است. او هنوز در باشگاهش بازی میکند، هنوز برای تیم ملی به میدان میرود و از نظر فرم هم کاملاً کنار نرفته است. در عین حال، سن او باعث میشود نقش احتمالیاش کمی متفاوت از سالهای قبل باشد؛ شاید نه بهعنوان موتور بیوقفه جناح، بلکه بیشتر بهعنوان بازیکنی که در لحظههای مهم، با تجربه و کیفیتش، تعادل و شخصیت به تیم میدهد. این یک استنباط است، اما بر پایه وضعیت فعلی او کاملاً منطقی به نظر میرسد.
جمعبندی
ایوان پریشیچ، یا Ivan Perišić، یکی از بزرگترین بازیکنان تاریخ معاصر فوتبال کرواسی است. او متولد ۲ فوریه ۱۹۸۹ در اسپلیت است، در حال حاضر برای پیاسوی آیندهوون بازی میکند، قراردادش تا ۲۰۲۷ ادامه دارد و در تیم ملی کرواسی هم تا نوامبر ۲۰۲۵ ۱۵۰ بازی و ۳۸ گل ثبت کرده است. او در جام جهانی ۲۰۱۸ با کرواسی به فینال رسید و گل زد، در جام جهانی ۲۰۲۲ دوباره روی سکو رفت، و در بهار ۲۰۲۶ هنوز هم در بازیهای ملی دوستانه برای کشورش حاضر بوده است.
اگر بخواهیم دقیق و منصفانه بنویسیم، باید بگوییم: ایوان پریشیچ هنوز یکی از مهرههای مهم و باتجربه کرواسی است و با وجود سن بالا، همچنان میتواند در مسیر جام جهانی ۲۰۲۶ نقشی جدی داشته باشد. او شاید دیگر فقط بازیکنِ سرعت و انرژی نباشد، اما چیزی دارد که بعضی تیمها بیشتر از همه به آن نیاز دارند: تجربه زندگیکرده در بزرگترین شبهای فوتبال جهان.
