تفاوت رفتار هواداران فوتبال در آمریکا، کانادا و مکزیک در جام جهانی ۲۰۲۶
هواداران جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک چه تفاوتهایی با هم دارند؟
جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای است که بهصورت مشترک در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود، اما این فقط تفاوت جغرافیایی نیست که این تورنمنت را منحصربهفرد میکند. آنچه این دوره را از همین حالا خاصتر کرده، تفاوت چشمگیر در فرهنگ هواداری فوتبال در هر سه کشور میزبان است. اگرچه همه مسابقات زیر یک نام و در چارچوب یک تورنمنت واحد برگزار میشوند، تجربه هواداران در ورزشگاهها، خانهها، اسپورتبارها و فضاهای عمومی در هر کشور میتواند کاملاً متفاوت باشد. همین تفاوتهاست که به جام جهانی ۲۰۲۶ هویت چندلایه و منحصربهفردی میدهد.
در مکزیک، فوتبال چیزی فراتر از یک ورزش است؛ بخشی از زندگی روزمره، هویت ملی و فرهنگ عمومی. به همین دلیل، انتظار میرود هواداران مکزیکی در جام جهانی ۲۰۲۶ احساسیترین و پرشورترین فضا را میان سه کشور میزبان خلق کنند. متن سوفاسکور هم تأکید میکند که در این کشور، فوتبال محبوبترین ورزش است و همین باعث میشود تماشاگران با شدت عاطفی، وفاداری و حس تعلق بسیار بالا وارد تجربه جام جهانی شوند. وقتی هم بدانیم تیم ملی مکزیک بازیهای مرحله گروهی خود را در مکزیکوسیتی و گوادالاخارا برگزار میکند، طبیعی است که این جو احساسی در روزهای بازی به اوج برسد. هوادار مکزیکی معمولاً قبل از هر چیز، بازی را با قلبش دنبال میکند؛ بعد اگر لازم باشد سراغ عدد و تحلیل میرود.
در آمریکا اما شرایط متفاوت است. فوتبال در این کشور اگرچه طی سالهای اخیر رشد زیادی داشته، هنوز هم در سایه ورزشهایی مانند NFL، NBA و MLB قرار میگیرد. به همین دلیل، هواداری فوتبال در آمریکا شکل متفاوتتری پیدا کرده است. هواداران آمریکایی ممکن است مثل مکزیکیها از نظر عاطفی به آن شدت درگیر نباشند، اما معمولاً بازی را با نگاه تحلیلیتر و دادهمحورتر دنبال میکنند. استفاده از اپلیکیشنهای آماری، دنبال کردن شاخصهایی مثل player ratings، heat maps و possession و نگاه به فوتبال از منظر تحلیل عملکرد، بخشی از فرهنگ ورزشی رایج در آمریکاست. این رویکرد بهویژه برای کسانی که تحلیل مسابقات فوتبال، بررسی روند تیمها و ارزیابی آماری بازیکنان را دنبال میکنند، بسیار جالب توجه است.
در عین حال، آمریکا یک فرهنگ ورزشی رویدادمحور بسیار قوی دارد. یعنی حتی اگر بخشی از هواداران بهاندازه مکزیک از نظر سنت فوتبالی درگیر نباشند، باز هم روز مسابقه را بهعنوان یک اتفاق اجتماعی مهم میبینند. اسپورتبارها، فنزونها، نمایشگرهای شهری و دورهمیهای دوستانه، احتمالاً در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ نقش مهمی در تجربه آمریکایی هواداری خواهند داشت. این یعنی آمریکا شاید در ورزشگاهها ترکیبی از هواداران خنثی، توریستها و طرفداران پرشور را نشان دهد؛ فضایی که از نظر بصری و رسانهای هم جذابیت خاص خود را دارد. در کنار این، حضور گسترده جامعه مکزیکی-آمریکایی هم باعث میشود شور سنتی فوتبال لاتین در بسیاری از شهرهای آمریکا حضور ملموسی داشته باشد.
کانادا در این میان شاید جالبترین وضعیت را داشته باشد. فوتبال در این کشور بهسرعت در حال رشد است، اما هنوز به سطح محبوبیت هاکی روی یخ نرسیده و از نظر فرهنگی در مرحلهای بین رشد و تثبیت قرار دارد. به همین دلیل، رفتار هواداران کانادایی بیشتر از آنکه انفجاری و احساسی باشد، با نوعی درگیری مثبت، کنجکاوی و علاقه در حال شکلگیری توصیف میشود. متن سوفاسکور اشاره میکند که کاناداییها از تیم ملی خود حمایت میکنند، اما فوتبال هنوز برای بسیاری از آنها همان جایگاهی را ندارد که در مکزیک دارد. این مسئله تا حدی به تاریخ محدود حضور کانادا در جام جهانی هم برمیگردد، هرچند در سالهای اخیر با رشد تیمهای MLS و پیشرفت تیم ملی، این روند به شکل محسوسی تغییر کرده است.
در نتیجه، فضای ورزشگاهها در سه کشور میزبان هم کاملاً یکسان نخواهد بود. در مکزیک، انتظار میرود هواداران با هویت جمعی قوی، فریادهای هماهنگ و احساسات شدید فضای بسیار پرتنشی ایجاد کنند. در آمریکا، جو ورزشگاهها احتمالاً سازمانیافتهتر، ترکیبیتر و همراه با استفاده پررنگتر از نمایشگرها و آمار زنده خواهد بود. در کانادا نیز جو استادیومها پرانرژی است، اما نه به شدت و سنتمحوری مکزیک. این تفاوتها فقط یک ویژگی ظاهری نیست، بلکه میتواند روی تجربه تیمها، کیفیت حمایت هواداران و حتی برداشت کلی مخاطبان جهانی از هر بازی اثر بگذارد.
نحوه تماشای بازیها در خانه هم در هر سه کشور تفاوت دارد. در مکزیک، تماشای خانوادگی و اهمیت گزارشگر تلویزیونی هنوز نقش مهمی دارد. در آمریکا، هواداران بیشتری احتمالاً از دو صفحه همزمان استفاده میکنند و بازی را در کنار اپهای آماری دنبال میکنند. در کانادا نیز بخشی از مخاطبان ممکن است برای فهم بهتر بازی و قوانین، بیشتر به ابزارهای دادهمحور رجوع کنند. این تفاوتها نشان میدهد جام جهانی ۲۰۲۶ فقط از نظر محل برگزاری چندملیتی نیست، بلکه از نظر نحوه مصرف فوتبال هم چندلایه و متنوع خواهد بود.
برای دنبالکنندگانی که به پیشبینی رقابتهای فوتبال، تحلیل فضای ورزشگاهها، بررسی رفتار هواداران و مطالعه فرهنگ فوتبالی کشورها علاقه دارند، این تفاوتها اهمیت زیادی دارد. چون تجربه جام جهانی فقط به ترکیب تیمها و نتیجه بازیها محدود نمیشود؛ آنچه در سکوها، خیابانها، بارها و خانهها جریان دارد هم بخشی از واقعیت این تورنمنت است. از این منظر، جام جهانی ۲۰۲۶ نهفقط یک مسابقه میان تیمها، بلکه برخورد و همزیستی سه مدل متفاوت از فرهنگ هواداری فوتبال خواهد بود: شور سنتی مکزیک، تحلیلمحوری آمریکا و رشد تدریجی کانادا. همین ترکیب است که میتواند این دوره را به یکی از خاصترین جامهای جهانی تاریخ تبدیل کند.