جام جهانی زنان فیفا 2019؛ قهرمانی دوباره آمریکا و تمام اتفاقات مهم تورنمنت فرانسه

جام جهانی زنان فیفا 2019 با قهرمانی ایالات متحده آمریکا به پایان رسید؛ تورنمنتی که از 7 ژوئن تا 7 ژوئیه 2019 در فرانسه برگزار شد، با حضور 24 تیم در 9 شهر و 52 مسابقه. آمریکا در فینال با نتیجه 2 بر 0 هلند را شکست داد، چهارمین قهرمانی تاریخ خود را به دست آورد و دومین تیمی شد که توانست از عنوان قهرمانی‌اش دفاع کند. این دوره همچنین با 146 گل، رکوردهای رسانه‌ای و توجه جهانی بسیار بالایی همراه بود و به یکی از نقطه‌های عطف مهم تاریخ فوتبال زنان تبدیل شد.

جام جهانی زنان 2019 فقط یک تورنمنت قهرمانی نبود؛ یک ویترین جهانی برای رشد فوتبال زنان بود. فیفا بعداً اعلام کرد که پوشش این مسابقات در مجموع توسط 1.12 میلیارد نفر در سراسر جهان دیده شد و فینال به تنهایی بیش از 260 میلیون بیننده داشت. از نظر فضای عمومی، کیفیت رقابت، پوشش رسانه‌ای و شدت توجه هواداران، فرانسه 2019 یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ این مسابقات بود.

چرا جام جهانی زنان 2019 این‌قدر مهم بود؟

این دوره از مسابقات از چند جهت اهمیت داشت. نخست اینکه فرانسه برای اولین بار میزبان جام جهانی زنان شد. دوم اینکه این مسابقات نخستین جام جهانی زنان بود که در آن از VAR استفاده شد. سوم اینکه آمریکا با حفظ ثبات، تجربه و شخصیت قهرمانی، نشان داد چرا هنوز بزرگ‌ترین قدرت تاریخ جام جهانی زنان است. در کنار آن، تیم‌هایی مثل هلند، ایتالیا، سوئد و انگلستان هم نشان دادند فوتبال زنان اروپا با سرعت بسیار زیادی در حال رشد است.

در پایان تورنمنت، آمریکا با 7 برد از 7 بازی قهرمان شد. این تیم در مسیر قهرمانی 26 گل زد و فقط 3 گل دریافت کرد. همین آمار به‌تنهایی نشان می‌دهد که قهرمانی آمریکا اتفاقی یا حاصل یک روز خوب نبود، بلکه نتیجه یک مسیر منسجم، پرقدرت و حرفه‌ای بود.

شروع طوفانی آمریکا؛ از 13 گل به تایلند تا صدرنشینی در گروه

آمریکا مرحله گروهی را با یکی از تاریخی‌ترین نتایج کل جام‌های جهانی آغاز کرد: پیروزی 13 بر 0 برابر تایلند. فیفا این مسابقه را بزرگ‌ترین برد و پرگل‌ترین بازی تاریخ جام جهانی زنان معرفی کرده است. در همان مسابقه، الکس مورگان 5 گل زد و نامش را در تاریخ این تورنمنت ثبت کرد. این نتیجه از همان ابتدا پیامی روشن به همه رقبا داد: آمریکا فقط برای دفاع از عنوانش نیامده، بلکه برای تحمیل برتری آمده است.

پس از آن، آمریکا شیلی را 3 بر 0 شکست داد و در آخرین بازی گروهی هم سوئد را 2 بر 0 برد. با این نتایج، آمریکا با 9 امتیاز کامل، 18 گل زده و بدون دریافت گل، به عنوان صدرنشین گروه F راهی مرحله حذفی شد. این مرحله گروهی برای آمریکا فقط از نظر نتایج خوب نبود؛ از نظر ذهنی هم پایه اعتمادبه‌نفسی را ساخت که تا فینال ادامه یافت.

مرحله گروهی؛ مهم‌ترین داستان‌های شش گروه

در گروه A، فرانسه میزبان با 3 برد پیاپی و نمایش هجومی قوی صدرنشین شد. نروژ هم از این گروه بالا آمد. شروع قدرتمند میزبان باعث شد از همان ابتدا بحث قهرمانی فرانسه جدی شود، به‌ویژه چون این تیم هم از نظر کیفیت فنی و هم از نظر حمایت هواداران در موقعیت خوبی قرار داشت.

در گروه B، آلمان با اقتدار صعود کرد و اسپانیا هم به‌عنوان تیم دوم بالا آمد. آلمان در این مرحله دوباره چهره یک تیم منظم و کم‌اشتباه را نشان داد؛ تیمی که حتی اگر خیلی پرسر و صدا بازی نمی‌کرد، اما به‌وضوح می‌دانست چطور مسابقات را کنترل کند.

در گروه C، ایتالیا با عملکردی فراتر از انتظار صدرنشین شد و استرالیا هم صعود کرد. بازگشت ایتالیا به سطح اول فوتبال زنان در این جام، یکی از نکات مهم مرحله گروهی بود و نشان داد که فوتبال زنان این کشور هم وارد مرحله تازه‌ای شده است.

در گروه D، انگلستان هر سه بازی خود را برد و ژاپن به عنوان تیم دوم صعود کرد. انگلستان در این مرحله یکی از متوازن‌ترین تیم‌های مسابقات به نظر می‌رسید؛ تیمی که هم در سازمان دفاعی خوب بود و هم در انتقال توپ و تمام‌کنندگی کیفیت داشت. ژاپن هم مثل همیشه تیمی با نظم تاکتیکی و مالکیت‌محور باقی ماند.

در گروه E، هلند با سه برد صدرنشین شد و کانادا در رده دوم قرار گرفت. هلند که به عنوان قهرمان اروپا وارد مسابقات شده بود، در این مرحله نشان داد که صعودش به جمع مدعیان فقط یک موج کوتاه‌مدت نبوده است. این تیم آرام، حساب‌شده و بدون هیاهوی اضافه، پله‌پله جلو آمد.

در گروه F هم همان‌طور که گفته شد، آمریکا صدرنشین شد و سوئد به عنوان تیم دوم صعود کرد. در بین تیم‌های سوم هم نیجریه، چین، برزیل و کامرون موفق شدند به مرحله یک‌هشتم نهایی برسند. همین ترکیب باعث شد مرحله حذفی تنوع جغرافیایی و سبک بازی جالبی پیدا کند.

مرحله یک‌هشتم نهایی؛ جایی که جام جهانی وارد فاز واقعی شد

در مرحله یک‌هشتم نهایی، آمریکا با اسپانیا روبه‌رو شد و 2 بر 1 پیروز شد. این بازی از آن مسابقاتی بود که نشان داد قهرمان همیشه قرار نیست همه چیز را راحت ببرد. اسپانیا با شجاعت بازی کرد، آمریکا را تحت فشار گذاشت و حتی برای لحظاتی این حس را به وجود آورد که شاید یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های تورنمنت شکل بگیرد. اما تجربه و تمرکز آمریکا در نهایت تفاوت را ساخت. طبق گزارش فیفا، مگان راپینو در این بازی هر دو گل آمریکا را از روی پنالتی زد و تیمش را نجات داد.

در دیگر بازی‌های این مرحله، فرانسه پس از 120 دقیقه برزیل را 2 بر 1 شکست داد، انگلستان 3 بر 0 کامرون را برد، نروژ پس از تساوی 1-1 در ضربات پنالتی استرالیا را حذف کرد، ایتالیا 2 بر 0 چین را برد، هلند 2 بر 1 ژاپن را شکست داد، آلمان 3 بر 0 نیجریه را کنار زد و سوئد 1 بر 0 کانادا را برد. این نتایج باعث شد جمع هشت تیم پایانی ترکیبی از قدرت‌های سنتی و تیم‌های تازه‌نفس باشد.

از میان این نتایج، حذف استرالیا و صعود نروژ، برد مهم ایتالیا و همچنین عبور دشوار هلند از ژاپن، از مهم‌ترین اتفاقات مرحله یک‌هشتم بودند. هلند در آن مقطع هنوز در نگاه خیلی‌ها تیم اول قهرمانی نبود، اما آرام‌آرام مشخص می‌شد که این تیم قابلیت رفتن تا آخرین بازی را دارد.

یک‌چهارم نهایی؛ شب بزرگ آمریکا مقابل فرانسه

یکی از مهم‌ترین بازی‌های کل تورنمنت در یک‌چهارم نهایی برگزار شد: آمریکا برابر فرانسه. بسیاری این بازی را «فینال زودرس» می‌دانستند. فرانسه میزبان بود، از حمایت تماشاگران بهره می‌برد و در سراسر تورنمنت عملکرد خوبی داشت. اما آمریکا با دو گل مگان راپینو 2 بر 1 پیروز شد و میزبان را حذف کرد. این مسابقه شاید مهم‌ترین آزمون واقعی آمریکا تا قبل از فینال بود؛ چون در آن هم فشار فضای ورزشگاه وجود داشت و هم کیفیت حریف در بالاترین سطح بود.

در دیگر مسابقات یک‌چهارم نهایی، انگلستان 3 بر 0 نروژ را برد، هلند پس از تساوی بدون گل در وقت قانونی، 2 بر 0 ایتالیا را شکست داد و سوئد با نتیجه 2 بر 1 آلمان را حذف کرد. حذف آلمان برای خیلی‌ها شگفتی بزرگی بود، چون این تیم یکی از قدرت‌های ثابت فوتبال زنان به‌شمار می‌رفت. در مقابل، سوئد بار دیگر نشان داد که در تورنمنت‌های بزرگ تیمی بسیار مقاوم و خطرناک است.

برد هلند مقابل ایتالیا هم اهمیت زیادی داشت. هلند دیگر فقط تیمی خوب با چند ستاره نبود؛ حالا به تیمی تبدیل شده بود که می‌توانست در بازی‌های فرسایشی، صبور بماند و در لحظه مناسب ضربه بزند. همین ویژگی بعدها در نیمه‌نهایی هم به کارش آمد.

نیمه‌نهایی؛ آمریکا از سد انگلستان گذشت، هلند تاریخ ساخت

در نیمه‌نهایی اول، آمریکا با نتیجه 2 بر 1 انگلستان را شکست داد. این مسابقه یکی از بهترین بازی‌های تورنمنت بود؛ هم از نظر کیفیت، هم از نظر تنش. کریستن پرس گل اول آمریکا را زد، سپس الکس مورگان گل دوم را به ثمر رساند و در ادامه انگلستان تلاش زیادی برای بازگشت انجام داد. اما نقطه تعیین‌کننده بازی، مهار پنالتی استف هاتن توسط آلیسا ناهر بود؛ واکنشی که عملاً صعود آمریکا به فینال را قطعی کرد. هم‌زمان، آمریکا با این برد رکورد 11 پیروزی پیاپی در جام جهانی زنان را ثبت کرد.

این بازی برای آمریکا فقط یک برد تاکتیکی نبود؛ یک پیروزی شخصیتی بود. تیمی که در نیمه‌نهایی، مقابل یکی از سرسخت‌ترین تیم‌های اروپا، زیر فشار شدید قرار می‌گیرد و در لحظه حساس پنالتی حریف را مهار می‌کند، معلوم است که فقط با استعداد جلو نمی‌رود؛ این تیم از نظر ذهنی هم برای قهرمانی ساخته شده است.

در نیمه‌نهایی دوم، هلند با تک‌گل جکی خونن در وقت اضافه، سوئد را 1 بر 0 شکست داد و برای نخستین بار در تاریخ خود به فینال جام جهانی زنان رسید. همین صعود، یک اتفاق تاریخی برای فوتبال زنان هلند بود. این تیم در حالی به فینال رسید که فقط چند سال قبل هنوز در مقایسه با قدرت‌های سنتی، تجربه کمتری در بالاترین سطح داشت.

بازی رده‌بندی؛ سوئد روی سکو رفت

در دیدار رده‌بندی، سوئد 2 بر 1 انگلستان را شکست داد و مقام سوم را به دست آورد. برای سوئد، این سکو اهمیت زیادی داشت، چون دوباره نشان داد که این تیم در فوتبال زنان جهان هنوز یکی از ساختارمندترین و رقابتی‌ترین تیم‌هاست. برای انگلستان هم این مسابقات با وجود نمایش‌های خوب، با حسرت تمام شد؛ چون تا آستانه فینال پیش رفت اما در دو بازی آخر ناکام ماند.

فینال؛ آمریکا 2، هلند 0

فینال جام جهانی زنان 2019 در 7 ژوئیه در لیون برگزار شد. آمریکا و هلند در شرایطی به این مسابقه رسیدند که یکی مدافع عنوان قهرمانی و پرافتخارترین تیم تاریخ بود، و دیگری برای نخستین بار حضور در فینال را تجربه می‌کرد. هلند در نیمه اول مقاومت کرد و به‌ویژه ساری فن فینندال با چند واکنش مهم، تیمش را در بازی نگه داشت. اما در نیمه دوم، آمریکا سرانجام قفل مسابقه را شکست.

گل اول در دقیقه 61 توسط مگان راپینو و از روی نقطه پنالتی به ثمر رسید. این گل هم از نظر تاکتیکی و هم از نظر روانی بازی را عوض کرد. چند دقیقه بعد، رز لاول با یک حرکت زیبا و ضربه‌ای دقیق گل دوم را زد تا کار هلند تقریباً تمام شود. آمریکا در نهایت 2 بر 0 برنده شد و جام را بالای سر برد. راپینو با این گل به مسن‌ترین گلزن تاریخ فینال جام جهانی زنان تبدیل شد.

فینال لیون از آن مسابقاتی بود که شاید از نظر تعداد گل بسیار پرهیجان نبود، اما از نظر معنای تاریخی فوق‌العاده مهم بود. آمریکا با این برد چهارمین قهرمانی خود را گرفت و فاصله‌اش را با بقیه مدعیان بیشتر کرد. هلند هم با وجود شکست، ثابت کرد که رسیدنش به فینال اتفاقی نبوده و حالا باید در کنار قدرت‌های اصلی فوتبال زنان از آن یاد کرد.

ستاره‌های اصلی جام جهانی زنان 2019

بی‌تردید یکی از چهره‌های اصلی این تورنمنت مگان راپینو بود. او هم توپ طلای مسابقات را برد و هم کفش طلای جام را گرفت. طبق گزارش رسمی فیفا، راپینو با 6 گل و 3 پاس گل بهترین گلزن تورنمنت شد؛ هرچند الکس مورگان هم دقیقاً همین تعداد گل و پاس گل داشت، اما راپینو در زمان کمتری به این آمار رسید و برنده شد.

الکس مورگان هم یکی دیگر از ستاره‌های اصلی بود. او با 5 گل برابر تایلند، یکی از به‌یادماندنی‌ترین نمایش‌های فردی تاریخ جام جهانی زنان را ثبت کرد و در مجموع تورنمنت را با 6 گل و 3 پاس گل به پایان رساند. گل او در نیمه‌نهایی مقابل انگلستان نیز از مهم‌ترین گل‌های مسیر قهرمانی آمریکا بود.

رز لاول از دیگر بازیکنانی بود که نقش بسیار بزرگی در قهرمانی آمریکا داشت. فیفا او را برنده توپ برنز کرد و عملکردش در فینال، به‌ویژه گل دوم مقابل هلند، کاملاً در سطح یک ستاره بزرگ بود. لاول در این تورنمنت فقط یک هافبک خلاق نبود؛ او موتور پیش‌برنده تیم آمریکا در بسیاری از دقایق کلیدی بود.

در سمت دیگر، ساری فن فینندال از هلند دستکش طلای مسابقات را برد. او با وجود شکست در فینال، در طول تورنمنت به‌ویژه برابر ژاپن، سوئد و حتی در بازی نهایی، نمایش‌های بسیار درخشانی داشت و یکی از اصلی‌ترین دلایل رسیدن هلند به فینال بود.

فیفا همچنین جایزه بهترین بازیکن جوان را به جولیا گوین از آلمان داد. این انتخاب نشان می‌داد که مسابقات 2019 فقط درباره ستاره‌های تثبیت‌شده نبود، بلکه نسل تازه‌ای از چهره‌های مهم فوتبال زنان هم در همین جام خودشان را نشان دادند.

رکوردها و آمارهای مهم جام جهانی زنان 2019

جام جهانی زنان 2019 از نظر رکوردها هم بسیار مهم بود. آمریکا با برد 13 بر 0 مقابل تایلند، بزرگ‌ترین پیروزی تاریخ جام جهانی زنان را ثبت کرد. همین تیم در پایان با 26 گل، رکورد بیشترین گل زده توسط یک تیم در یک دوره جام جهانی زنان را نیز شکست. همچنین کارلی لوید در این دوره رکورد گلزنی در 6 بازی پیاپی جام جهانی را ثبت کرد.

از نظر رسانه‌ای نیز این تورنمنت جهشی بزرگ داشت. فیفا اعلام کرد که میانگین بیننده زنده هر مسابقه نسبت به سال 2015 بیش از دو برابر شد و فینال 2019 رکورد بیننده فینال جام جهانی زنان را شکست. از نظر حضوری هم گزارش‌های رسمی فیفا به جذب حدود 1.2 میلیون تماشاگر داخلی و خارجی اشاره می‌کنند. این اعداد فقط آمار نیستند؛ نشانه روشن رشد جایگاه فوتبال زنان در سطح جهانی‌اند.

چرا آمریکا قهرمان شد؟

آمریکا قهرمان شد چون ترکیب فوق‌العاده‌ای از تجربه، قدرت بدنی، کیفیت فنی، عمق نیمکت و شخصیت رقابتی داشت. این تیم از همان بازی اول با شدت بالا وارد مسابقات شد، در مراحل حذفی برابر حریفان سختی مثل اسپانیا، فرانسه، انگلستان و هلند دوام آورد و در لحظه‌های تعیین‌کننده بازیکنانی داشت که می‌توانستند سرنوشت بازی را عوض کنند. مسیر قهرمانی آمریکا آسان نبود، اما این تیم در تمام تورنمنت نشان داد که از دیگران آماده‌تر است.

نکته مهم دیگر، ثبات ذهنی آمریکا بود. در این جام، هر بار که مسابقه پیچیده شد، یک چهره کلیدی ظاهر شد: راپینو مقابل اسپانیا و فرانسه، مورگان مقابل انگلستان، ناهر در مهار پنالتی حساس، و لاول در فینال. همین توزیع نقش‌ها باعث شد آمریکا فقط یک تیم ستاره‌محور نباشد، بلکه یک قهرمان کامل به نظر برسد.

میراث واقعی جام جهانی زنان 2019

میراث این تورنمنت فقط قهرمانی آمریکا نیست. فرانسه 2019 به شکل جدی ثابت کرد که فوتبال زنان می‌تواند در سطح جهانی توجه عظیم رسانه‌ای و تجاری ایجاد کند. فیفا بعدها این مسابقات را یک نقطه عطف برای رشد فوتبال زنان توصیف کرد؛ تورنمنتی که هم از نظر تماشاگر، هم از نظر مخاطب تلویزیونی، هم از نظر سرعت و شدت بازی و هم از نظر اثر اجتماعی، استانداردهای جدیدی ساخت.

از طرف دیگر، رسیدن هلند به فینال، حضور سوئد روی سکو، پیشروی ایتالیا، قدرت انگلستان و حذف آلمان توسط سوئد همگی نشان دادند که فوتبال زنان دیگر فقط در اختیار یکی دو کشور نیست. آمریکا همچنان در قله بود، اما فاصله رقبا کمتر شده بود و افق رقابت جهانی گسترده‌تر از قبل به نظر می‌رسید.

جمع‌بندی

جام جهانی زنان فیفا 2019 با قهرمانی ایالات متحده آمریکا به پایان رسید، اما ارزش واقعی این تورنمنت خیلی فراتر از یک جام بود. این مسابقات هم کیفیت فنی بالایی داشت، هم ستاره‌های بزرگ را به جهان معرفی یا تثبیت کرد، هم رکوردهای مهمی ساخت و هم جایگاه فوتبال زنان را در افکار عمومی و رسانه‌ها چند پله بالاتر برد. آمریکا با شکست هلند در فینال، چهارمین عنوانش را گرفت و تاریخ‌ساز شد، اما در کنار آن، فرانسه 2019 به عنوان یک تورنمنت بزرگ، حرفه‌ای، پربیننده و ماندگار در حافظه فوتبال ثبت شد.